Blogs en Χείρων·Chiron » SAL: Scriptorium Academicum Latinum

« Expand/Collapse

SAL: Scriptorium Academicum Latinum (2 unread)

July 03, 2008
SALSA CONCENATIO
» ‎ SAL: Scriptorium Academicum Latinum

Nudius sextus nonnulli professores (Ludouicus, Raphael, Thomas, Inmaculata, Antonius R., Enmanuel siue Titus, Ioachimus, Bartholomaeus et ego ipsa) conuenimus ad cenandum et gratulandum alumnibus qui hoc anno Philologiae Classicae gradum siue titulum adepti sunt: Maria Theresa, Carmen, Miranda, Inmaculata et Reges. Ibi etiam adfuerunt alii alumni qui adhuc classica studia non finiuerunt (mei carissimi alumni Maria, Carmen, Stephania et Hector, et etiam iuuenis Lara) atque una "egressa", ut quidam dicunt, ex nostris candidatis quae ad sumum Doctoris gradum asciscitur, cui nomen est Christina. Grata et iucundissima concenatio fuit, cuius photographemata heri nobis missa sunt ab nostra futura doctrice. De rebus praeteritis et futuris inceptis colloquimur laeto animo uultuque hilaro. Opto et spero fore ex imo corde ut illis omnia prospera eueniant!
June 26, 2008
"DE FOEDERIS SALE" ET DE LEPIDA DVARVM VETVLARVM PVGNA IN SAECVLO XVI
» ‎ SAL: Scriptorium Academicum Latinum

Postquam legi amici Caesaraugustani Thersitae commentarium “Conventus” inscriptum, mihi in mentem venit quomodo dominae siue feminae seniores incorruptam patrii sermonis et cantus antiquitatem conseruare solitae sint, sicut nostrae matres, materterae, amitae, auiae proauiaeque atque etiam quaedam duae uetulae, quae baculis et uerbis lepidam quandam inter eas habitam pugnam conseruerunt. Haec fabula inclusa est in Commentariis de sale scriptis saeculo XVI ab Bernardino Gomesio Miede, quae eum profecto ad mysteria salis inquirenda excitauit.
Idque olim cum Bernardinus in Hispania ageret atque per Aragones ad Alcagnicium (natale ei solum, uulgo sic dictum) iter haberet. Quod antiquum ac perillustre oppidum conuentus Caesaraugustani ad ripas Gadalopi, placidi ac copiosi fluminis, situm est, ac non solum uaria ubertate agri aucupioque et uenatione praestat, uerum et aedificiorum magnificentia et populi multitudine atque singulari demum bonorum ingeniorum cultu usqueadeo excellit, ut uel ex eo quod in cornu extremaue ora conuentus constituitur, uulgo praestantissimum Aragonum Angulum appellent.

Quae prope solitudo seu infrequentia nouorum hominum causa est non modo ut tranquillius in eo agatur, sed etiam ut in ipsum cum noui mores, qui patrios quandoque corrumpunt, minime inuehantur, tum qui insunt antiqui, summa religione sanctaque rusticitate purius retineantur. Id quod in pagis, cum sint magis solitarii, religiosius obseruari uidemus.

Cum igitur Bernardinus ad oppidum deuiis itineribus contenderet, forte incidit in quendam eius pagum in asperis montanisque situm locis, ubi, dum paululum consistit conducturus quempiam qui eum ad propositum iter reduceret, duas ferme nonagenarias anus habuit obuias, quae ob exortam inter se quaestionem, an scilicet, sole obducto nubibus, dies esset necne, adeo mutuo incanduerant, ut baculis quos gestabant colaphisque se grauiter atque impotenti animo caederent.

Et quanquam a pugna protinus cessarunt, conuiciis tamen atque persalsis dictis sese inuicem facetissime uellicabant. Nam inter alia, cum pessimum maledicendi usum atque inueteratum detrahendi morem altera alteri obiiceret, «posses tu -aiebat- SALEM ET SOLEM OFFVSCARE», ut est in prouerbio. Igitur ad concordiam redactae utraque prius afferri sibi salem maximo quoad poterant clamore efflagitabant, neque uero antea confecta pax fuit neque inuicem datae dextrae quam allatum salem ambae gustarunt.

Quam Bernardinus superstitionem uehementer admiratus atque ut a Christiana religione alienam detestandam arbitratus, contra uetulae, facilius incorruptam antiquitatem conseruare solitae (quod multorum sermonis expertes, ea tenent semper quae prima didicerunt), religiosissimam fuisse antiquorum obseruationem, a maioribus suis ad componenda iurgia ualde usitatam, iureiurando sibi affirmarunt.
Quod postea Bernardinus saepe secum animo reuoluens, dum curiosius perquirit, num fuerit quispiam antiquus huiusce ritus auctor seu inuentor, incidit in sacros Veteris Instrumenti libros, in quibus manifesto comperit id non humanum, sed diuinum fuisse inuentum populo olim Israelitico Christianae gentis typum gerenti praemonstratum, ut, dum humana diuinis reconciliantur, diuinae comparatae gratiae mysterium perpetuo SALIS FOEDERE sanciretur.
***
Quis vestrum, amici lectores et lectrices, noscit illum proverbium "de offuscando salem et solem" mihi penitus ignotum?
IMAGINVM DESCRIPTIO

1. Alcagnicium ad ripas Gadalopi (2005).
2. "Baculis pugna sive rixa" Francisci Iosephi de Goya (1746-1828), illustris pictoris Hispanici.
3. Pauli Ricii Israelitae Sal foederis. Philosophica, prophetica ac talmudistica, pro christiana veritate tuenda cum iuniori Haebreorum sinagoga mirabili in genii acumine disputatio, Augusta Vindelicorum, 1514 .
June 24, 2008
DE SALE IOCOSO: ACADEMICAE SELECTIONIS AESTIMATIONES
» ‎ SAL: Scriptorium Academicum Latinum

Academicae selectionis aestimationes

- Secunda fortuna mihi fuit: Latina in aestimatione ad transferendum mihi obuenit Iuli Caesaris "Bellum Galacticum"...

- "...Gallicum" erat, collega!

- Mechercules!

(Genuina facetia)
June 20, 2008
DE PLINI MAIORIS MORTE IVXTA PLINIVM MINOREM ET IOHANNEM ORBERG AC DE ALIIS REBVS POMPEIANIS
» ‎ SAL: Scriptorium Academicum Latinum

Abhinc tres dies quidam collegae (uobis gratias quam plurimas ago ob ingentem laborem!) nos certiores libenter fecerunt de tribus novis Fabellis Latinis ab Iohanne Orberg editis, quarum tertia de Plini Maioris exitu agit.
Hodie inspicire uolo quo modo professor Orberg Latinos textos adaptet. Vobis, beneuole lector et candida lectrix, hanc fabellam una cum Plini Minoris epistula praebeo.
Duabus, Latina Fabella et genuina epistula, fruimini!
Lingua Latina per se Illustrata: FABELLAE LATINAE, cap. I-XXXIII

Plīnius [minor] dē morte avunculī [Plini maioris]

Tacitus, vir doctissimus quī multōs librōs de rēbus gestīs Rōmānōrum scrīpsit, ā C. Plīniō amīcō suō petīvit, ut sibi epistulam scrīberet dē avunculī suī exitū [quo verius tradere posteris possit]. Namque avunculus C. Plīniī, vir doctissimus, eō diē mortuus erat quō ignibus ē monte Vesuviō ēruptīs multa Campāniae oppida, in iīs Pompēiī, Herculāneum, Stabiae, perdita sunt.

Plīnius Tacitō interrogantī hanc ferē epistulam scrīpsit:
[C. Plinius Tacito suo s. Epist. IV, 16 , 4-22]:

“Avunculus meus erat Mīsēnī, ubi classī Rōmānae praeerat. Ante diem nōnum kalendās Septembrēs, hōrā ferē septimā, māter mea nūntiāvit eī ‘appārēre nūbem māximam mīrā fōrmā.'
4. Erat Miseni classemque imperio praesens regebat. Nonum Kal. Septembres hora fere septima mater mea indicat ei apparere nubem inusitata et magnitudine et specie.
Ille cibum gustāverat iacēns, et litterīs studēbat. Poscit calceōs, ascendit locum ex quō māximē rēs illa mīrābilis cōnspicī poterat. Oriēbātur nūbēs (incertum erat ex quō monte - posteā Vesuvium fuisse cognitum est), cuius fōrma quasi arbor altissima ac lātissima vidēbātur.
5. Usus ille sole, mox frigida, gustaverat iacens studebatque; poscit soleas, ascendit locum ex quo maxime miraculum illud conspici poterat. Nubes - incertum procul intuentibus ex quo monte; Vesuvium fuisse postea cognitum est - oriebatur, cuius similitudinem et formam non alia magis arbor quam pinus expresserit.
6. Nam longissimo velut trunco elata in altum quibusdam ramis diffundebatur, credo quia recenti spiritu evecta, dein senescente eo destituta aut etiam pondere suo victa in latitudinem vanescebat, candida interdum, interdum sordida et maculosa prout terram cineremve sustulerat.
Avunculō meō, ut doctissimō virō, hoc magnum vīsum est propiusque nōscendum. Iubet nāviculam parārī, mihi permīsit ut sēcum venīrem; respondī ‘mē litterīs studēre mālle’ - et forte ipse mihi dederat quod scrīberem.
7. Magnum propiusque noscendum ut eruditissimo viro visum. Iubet liburnicam aptari; mihi si venire una vellem facit copiam; respondi studere me malle, et forte ipse quod scriberem dederat.

Ēgrediēbātur domō, cum epistulam accēpit Rectīnae, quae imminentī perīculō perterrita erat, nam vīlla eius sub monte iacēbat nec ulla fuga eī erat nisi nāvibus; ōrābat ‘ut sē ex tantō perīculō ēriperet’.
8. Egrediebatur domo; accipit codicillos Rectinae Tasci imminenti periculo exterritae - nam villa eius subiacebat, nec ulla nisi navibus fuga -: ut se tanto discrimini eriperet orabat.
Vertit ille cōnsilium: nāvem longam cōnscendit ut auxilium ferret nōn Rectīnae modo, sed multīs – erant enim frequentēs incolae illīus ōrae amoenissimae. Properat illūc unde aliī fugiunt rēctumque cursum in perīculum tenet sine metū! 9. Vertit ille consilium et quod studioso animo incohaverat obit maximo. Deducit quadriremes, ascendit ipse non Rectinae modo sed multis - erat enim frequens amoenitas orae - laturus auxilium.
10. Properat illuc unde alii fugiunt, rectumque cursum recta gubernacula in periculum tenet adeo solutus metu, ut omnes illius mali motus omnes figuras ut deprenderat oculis dictaret enotaretque.
Iam cinis in nāvēs cadēbat, iam etiam nigrī lapidēs igne frāctī. Dubitāns paulum an cursum flecteret ac reverterētur, mox gubernātōrī, quī eum monēbat ut ita faceret, “Fortēs” inquit “fortūna iuvat: Pompōniānum pete!” 11. Iam navibus cinis incidebat, quo propius accederent, calidior et densior; iam pumices etiam nigrique et ambusti et fracti igne lapides; iam vadum subitum ruinaque montis litora obstantia. Cunctatus paulum an retro flecteret, mox gubernatori ut ita faceret monenti 'Fortes' inquit 'fortuna iuvat: Pomponianum pete.'
Stabiīs erat ille, ibi omnēs rēs suās in nāvēs tulerat parātus ad fugam sī contrārius ventus caderet. Quō tunc avunculus meus secundissimō ventō vectus, complectitur amīcum perterritum, cōnsōlātur, hortātur, utque timōrem eius suā tranquillitāte minueret, sē in balneum dūcī iubet; lautus accubat, cēnat...
12. Stabiis erat diremptus sinu medio - nam sensim circumactis curvatisque litoribus mare infunditur -; ibi quamquam nondum periculo appropinquante, conspicuo tamen et cum cresceret proximo, sarcinas contulerat in naves, certus fugae si contrarius ventus resedisset. Quo tunc avunculus meus secundissimo invectus, complectitur trepidantem consolatur hortatur, utque timorem eius sua securitate leniret, deferri in balineum iubet; lotus accubat cenat, aut hilaris aut - quod aeque magnum - similis hilari.
Iam ē Vesuviō monte plūribus locīs ignēs lūcēbant. Ille dīcēbat ‘vīllās ab agricolīs territīs dēsertās ārdēre’. Tum quiēvit - vērissimō quidem somnō!
13. Interim e Vesuvio monte pluribus locis latissimae flammae altaque incendia relucebant, quorum fulgor et claritas tenebris noctis excitabatur. Ille agrestium trepidatione ignes relictos desertasque villas per solitudinem ardere in remedium formidinis dictitabat. Tum se quieti dedit et quievit verissimo quidem somno; nam meatus animae, qui illi propter amplitudinem corporis gravior et sonantior erat, ab iis qui limini obversabantur audiebatur.
Sed mox excitātus est, cum ob cinerem extrā cubiculī iānuam cadentem vix exīre posset. Omnēs dubitābant utrum sub tēctō manērent an sub caelō versārentur. Nam tremente terrā tēcta hūc illūc movērī vidēbantur, at sub caelō cāsus lapidum metuēbātur. 14. Sed area ex qua diaeta adibatur ita iam cinere mixtisque pumicibus oppleta surrexerat, ut si longior in cubiculo mora, exitus negaretur. Excitatus procedit, seque Pomponiano ceterisque qui pervigilaverant reddit.
15. In commune consultant, intra tecta subsistant an in aperto vagentur. Nam crebris vastisque tremoribus tecta nutabant, et quasi emota sedibus suis nunc huc nunc illuc abire aut referri videbantur.
16. Sub dio rursus quamquam levium exesorumque pumicum casus metuebatur, quod tamen periculorum collatio elegit; et apud illum quidem ratio rationem, apud alios timorem timor vicit. Cervicalia capitibus imposita linteis constringunt; id munimentum adversus incidentia fuit.
Iam illīc nox fuit omnibus noctibus nigrior. In lītus ēgredī cōnstituērunt, ut aspicerent, num mare nāvēs admitteret, sed adhūc mare turbidum ventusque adversus erat. Ibi, super strātam vestem cubāns semel atque iterum avunculus meus frīgidam aquam poposcit exhausitque. 17. Iam dies alibi, illic nox omnibus noctibus nigrior densiorque; quam tamen faces multae variaque lumina solvebant. Placuit egredi in litus, et ex proximo adspicere, ecquid iam mare admitteret; quod adhuc vastum et adversum permanebat.
18. Ibi super abiectum linteum recubans semel atque iterum frigidam aquam poposcit hausitque. Deinde flammae flammarumque praenuntius odor sulpuris alios in fugam vertunt, excitant illum.
Cum duo servī eum sustinērent, surrēxit, et statim cecidit, āēr enim tam crassus factus erat, ut spīrāre nōn posset. Māne corpus eius mortuum inventum est integrum et opertum veste quā indūtus fuerat.
19. Innitens servolis duobus assurrexit et statim concidit, ut ego colligo, crassiore caligine spiritu obstructo, clausoque stomacho qui illi natura invalidus et angustus et frequenter aestuans erat.
20. Ubi dies redditus - is ab eo quem novissime viderat tertius -, corpus inventum integrum illaesum opertumque ut fuerat indutus: habitus corporis quiescenti quam defuncto similior.
Interim ego et māter Mīsēnī erāmus - sed hoc nihil ad rem; nec tū aliud quam dē exitū eius scīre voluistī. Fīnem ergō faciam. Valē!” 21. Interim Miseni ego et mater - sed nihil ad historiam, nec tu aliud quam de exitu eius scire voluisti. Finem ergo faciam.
22. Unum adiciam, omnia me quibus interfueram quaeque statim, cum maxime vera memorantur, audieram, persecutum. Tu potissima excerpes; aliud est enim epistulam aliud historiam, aliud amico aliud omnibus scribere. Vale.
***

Vultisne scire, amici lectores et lectrices, qua de causa reuera Plinius maior mortuus sit?
BIBLIOGRAPHIA SELECTA DE PLINI MAIORIS MORTE
BESSONE, L. «Sulla morte di Plinio il Vecchio», Riv.Stud.Class. 1969, 179 ss.
COPONY, R., «Fortes fortuna iuuat. Fiktion und Realität im l. Vesuvbrief des jüngeren Plinius VI,16», GB 14 (1987), 215-228.
GRISÉ, Y., «L'illustre mort de Pline le naturaliste», REL 58 (1980), 338-343.
GRMEK, M. D., «Les circonstances de la mort de Pline: commentaire médical d'une lettre destinée aux historiens», Helmantica 37 (1986), 25-43.
MARTIN, P.M., «La mort étrange de Pline l'Ancien ou l'art de la déformation historique chez Pline le Jeune», VL 73 (1979), 13-21.
-- " --, «Pline l'Ancien 22» ou «Une mort ordinaire», VL 86 (1982), 13-22.
SCHERILLO, A., «Plinio e il Vesuvio», Plinio il Vecchio. Giornata lincea indetta nella ricorrenza del 19 centenario della eruzione del Vesuvio e della morte di Plinio il Vecchio (Roma 4 de diciembre 1979), Atti dei Conv. lincei LIII Roma Accad. Naz. dei Lincei 1983, 21-32.
SALLMANN, K., «Quo uerius tradere posteris possis. Plin. epist. 6, 16», WJA N.F. 5 (1979), 209-218.
ZIRKLE, C., «The death of Gaius Plinius Secundus (23-29 A.D.)», Isis (1967) 553-559.

P. Scr.: Hodie etiam gratulor Gaditanis Antiquae Historiae et Archeologiae meis collegis de suo nouo inuestigationis incepto "De Pompeiano Herculaneoque Garo: de piscatione et maris fructuum perceptione in Vesuviano ambitu (2008-12)".
June 12, 2008
DE MEO NOVO ORDINATRO CONCILIATORE "D. I. 1525"
» ‎ SAL: Scriptorium Academicum Latinum

Nouum ordinatrum tandem habeo, mi carissimi lectores lectricesque...! Et quod est maioris momenti... , id tantummodo MEVM et MIHI est...! Iam non mihi necesse erit dimicare meo marito pro capiendum alterum, quod nunc, obsoletum uetusque, suum et sibi erit.
Au... tu, mi sponse, mihi aliquando insulsus es et uir qui tui tantum commodi curas!

Sed ad componendum tot quotidie rixas et iurgia inter nos concitari solita, me miseram, ob alterum uetus ordinatrum atque ad temperandum tui etiam habitus rigida placita, nihil unquam potuit adesse aptius nobis hoc nouo Ordinatro conciliatore.

Sibi nota est "D. Inspiron 1525"... MECASTOR! Saeculo decimo sexto natum uidetur! Ad Latine scribendum electronicas litteras et commentarios meis amicis internautis humanisticum ordinatrum habeo!!!

[Amabo, amici et amicae, quo modo Latine dicitur personale ordinatrum "quod quocumque uehi potest", utrum "portabile" an "gestabile" an aliter?]BIBILIOGRAPHIA COMMENDABILISCf. M.ª Teresa Quintillá Zanuy, "Los sexolectos o la caracterización del discurso femenino en el ámbito grecolatino", Faventia 27. 1 (2005), pp. 45-62.
June 05, 2008
CVR LATINE SCRIBENDVM EST?
» ‎ SAL: Scriptorium Academicum Latinum

Abhinc nonnullos menses scripsi commentarium de quadam oratione habita ab domino Iohanne Aegidio, Hispalensis Studiorum Vniuersitatis cathedrario professore, cuius inscriptio erat "Escribir en latín. Ventajas e inconvenientes", a me Latine translata "De commodis atque incommodis Latine scribendi".

Dies exacte octauus agitur, beneuole lector, ex quo libenter Latine scribere non possum in hoc insulso blogo. Silentii dulcedo aliquando ingenia studiaque facilius opprimit quam reuocat.
Hodie Latine scribendi studium reuocare uolo, ad Latinam linguam transferens et interpretans quaedam magistri uerba selecta.
Multa sunt Latine scribendi commoda, sed nunc mihi reuocanda tantunmodo una: Latina lingua, quae nobis eius amantibus tantas leges et iura dat, simul etiam uincula quae et tempora et mores imponunt, liberat. Omnibus qui Latina lingua usi sumus, potestatem facit nonnullorum animi mentisque leuamentorum ac exonerationum quae fortasse numquam litteris mandauissemus et exarauissemus si lingua materna usi essemus. Quae enim res maximi momenti est.Sed alio die plura. Nonnullas quaestiones adhuc de Latina lingua docenda habeo, sed mihi necesse est legere et percontari doctosScriptum dicatum cuidam Caesaraugustano amico magistroque
May 28, 2008
DE HORATIANIS EPISTVLIS IVXTA IOSEPHVM XAVERIVM ISO
» ‎ SAL: Scriptorium Academicum Latinum

Horatiana precatio (epist. I 18, 86-112)

"Oderunt hilarem tristes tristemque iocosi,
sedatum celeres, agilem gnauumque remissi,
potores [bibuli media de nocte Falerni
oderunt] porrecta negantem pocula, quamuis
nocturnos iures te formidare tepores.
Deme supercilio nubem: plerumque modestus
occupat obscuri speciem, taciturnus acerbi.

Inter cuncta leges et percontabere doctos
qua ratione queas traducere leniter aeuum;
num te semper inops agitet uexetque cupido,
num pauor et rerum mediocriter utilium spes,
uirtutem doctrina paret naturane donet;
quid minuat curas, quid te tibi reddat amicum
quid pure tranquillet, honos, an dulce lucellum,
an secretum iter et fallentis semita uitae.

Me quotiens reficit gelidus Digentia riuus,
quem Mandela bibit, rugosus frigore pagus,
quid sentire putas, quid credis, amice, precari?

'Sit mihi quod nunc est, etiam minus, et mihi uiuam
quod superest aeui, si quid superesse uolunt di;
sit bona librorum et prouisae frugis in annum
copia neu fluitem dubiae spe pendulus horae.'

Sed satis est orare Iovem quae donat et aufert:
det uitam, det opes, aequum mi animum ipse parabo. "

Hic habes, beneuole lector, quae Horatiana religio siue theologia sit iuxta dominum Iosephum Xauerium Iso Echegoyen, qui Gadibus adfuit his Lunae et Martis diebus ad legendum et gustandum nobiscum salsos iliius poetae Venusini uersus: Dii materialia et terrestria dent, constantem amicumque nobis animum ipsi instruamus.

Quomodo interpreteris illa uerba?: ...neu fluitem dubiae spe pendulus horae
May 25, 2008
DE ACADEMICORVM SESSIONVM FINE: "ALVMNE, NVM SALEM VEHENS DORMIS?"
» ‎ SAL: Scriptorium Academicum Latinum

Hac septimana Academicae sessiones nostrae in Facultate Philosophica et Litteraria finiunt.

Eualuationes ueniunt, quamobrem, candide et strenue alumne, noli salem uehens dormire!
Hoc adagium Erasmianum quadrabit in eum qui in re periculosa socorditer et indiligenter agit, propterea quod sal influxu sentinae facile corrumpitur.
Iactum enim in nauarchos quibus naui salem uehentibus cauendum est ne dormiant et tuendae nauis caussa excubant, ne scilicet influxu marinae sentina adaucta salem corrumpat, quo liquato atque conduplicato inde humore, nauis demergatur (MIED. sal. V 75, 4).

Quadrabit enim in eum alumnum qui in maximi momenti eualuatione siue examinatione socorditer et indiligenter agit et studio non uacat. Hoc ideo ei dicere possumus:
CANDIDE ALVMNE, NVM "SALEM VEHENS DORMIS"?
May 22, 2008
HERMANNI KOLLER "ORBIS PICTVS LATINVS" (2006)
» ‎ SAL: Scriptorium Academicum Latinum

Armini Koller Orbis pictus latinus quidam optimus et amoenissimus liber est ad linguam Latinam discendam et docendam.
Hic editionem anni MMVI habetis.
De uariis historicis et litterariis et quotidianis rebus omnia Latine eloquentissime scripta et eleganter picta.

Si Latine Latinam linguam docere et discere uultis, hunc librum sine mora emite!

Academico anno proximo spero fore ut eo utar saepissime una cum libris Orbergianis!

Legite plura de his operibus hic
May 18, 2008
DE DVLCIBVS APIBVS QVAE A NATVRA ET ARTE FORMANTVR HAVD INSVLSE
» ‎ SAL: Scriptorium Academicum Latinum

Hodie, amice lector, dum apud Sancti Petri oppidum inter suaues et salsos afflatus ruri uersarer, in admirationem rapta laeta uidi aliquas apes quae e sua sede erumpentes ad proximam arborem conuolauerunt et ab eius summo dependentem quasi uuam constituerunt. Hodie hoc signum mihi attulit alium nouum Linguae Viuae Latinae amicum e Californianis terris... Cito eum inducam (lege infra in commentariis).
Hodie etiam laeta meminisse huius dulcis Martialis epigrammatis (IV 32) quod pulchra de poesis inmortalitate uersat:

De ape electro inclusa
Et latet et lucet Phaethontide condita gutta,
ut videatur apis nectare clusa suo.
Dignum tantorum pretium tulit illa laborum:
Credibile est ipsam sic voluisse mori.
Deciderat forte electri lacryma in apim, et deinde guttatim globulus factus fuerat, in quo quasi tumulo perlucido sepulta perspiciebatur apis.
Hoc pulchrum Martialis epigramma etiam in mentem mihi attulit illud "caput bouis" in fuco repertum et hoc aureum monile in Minotauri insula repertum et mira arte formatum:
Aureum monilem repertum in Chrysolakos (Malia): Duae apes ex aduerso dispositae sunt circum mellis guttam. Lege plura de Minoa metallica arte [Protopalatialis Aeuus (1900-1700 a.C.), 4.6 cm alt. (1 13/16")].
May 07, 2008
DE SALIBVS QVI A NATVRA FIVNT: "BOVIS CAPVT IN FVCO"
» ‎ SAL: Scriptorium Academicum Latinum

PLIN. nat. 11,70: in totum uero [apes ] amissas reparari uentribus bubulis recentibus cum fimo obrutis, Vergilius iuuencorum corpore exanimato
U. ALDROVANDI (1522-1605), De animalibus insectis libri septem..., Bononiae, 1602: Cap. Coitus. Incubatio. Generatio, p. 60: […] Est autem hoc quod refert Plutarchus de iis qui Cleomenis corpus in crucem actum custodiebant: "Hos, ait, iustae magnitudinis serpentem uidisse, qui caput eius circumplicaret faciemque operiret … docentes, inquit, putrefacto bouis cadauere Apes, equi Vespae, asini Scarabeos generari, in humano autem corpore confluente sanie, quae est circa medullam, et in unum coalescente, angues nasci…" Alterum est, quod in Fucis sese obseruasse scribit Bernardinus Gomesius Miedis Saguntinus his uerbis: “Veruntamen, quoniam salsum pulchro consonant, haud insulse profecto me facturum putem, si haec inter salsa perpulchra quaedam satisque scitu digna permisceam de excellenti origine primigenioque ortu apum, quem a mortuo atque putrescenti boue duci posse Maro et Plinius confirmant. Quae plane stupendo quodam naturae miraculo in ipsismet fucis nuper uera esse deprehendi. Idque Sagunti dum ibidem animi recreandi gratia inter apum aluearia uersarer... Referam enim rem nouam inauditam, neque uisam hactenus, neque ab ullo scriptore, quod sciam, memoriae proditam. Nam, cum interim captus a me fucus digitis atque ungue medius premeretur, si forte aliquid uice aculei emitteret, ecce ruptis uisceribus atque posterioris partis pellicula, album seu croceum caput bouis expansis ac tortuosis cornibus rostroque adunco affabre formatum de repente emersit. […]”. Addo ego postremum ex Io. Baptist. Porta: "Naturam cum Apum generationem cum ex seipsis tum etiam ex bobus putrefactis fecisse foecundissimam, herbas quoque […]".
May 01, 2008
MORTVAE ET VIVAE LINGVAE: QVAE SVNT QVAE?
» ‎ SAL: Scriptorium Academicum Latinum

Vixdum die Lunae Falcultatis Coetu dimisso -non adfuerunt Rector Sales et Vicerrector R.-Sinister neque tandem clarum et nitidum et manifestum nonnullum dictum est... totum incertum pergit... Quo usque tandem abutentur patientia nostra?-, cito in mente mihi uenit illud Marii Benedetti carmen "Mortuae Linguae" inscriptum, cui non opus est commentariis... nec commis nec punctis.
[Excusatam me habeas, beneuole lector, quia satis scio hanc latinam translationem siue interpretationem meam inferiorem esse pleno Vruguaiani poetae carmine, sed uolo ut mecum eo fruaris]
MORTVAE LINGVAE

Mortuae linguae merces conuectae
non sunt tantum antiqua graeca lingua
latina et sanscrita et sumeria

sunt itidem mortuae linguae
aut fere mortuae / sed nouae /
dissimulatio dithyrambus
demagogia subterfugium
fanatismus praesagatio

uetustae linguae uiuae erant
cum inter uulgum uibrabant
et erant sermones serui
agricolae et apostoli
fabri et meretricis

uetustae linguae mortuae sunt
fastidio et taedio et pudore
postquam ad uanos mythos peruenerint
et in sacris orationibus aggestae sint

et si attamen eis offerimus
alium uigorem / aliam sortem
alium saporem / mortuae linguae
possunt permutari et possunt
resuscitare tertio die.

Cf. M. Benedetti, Inventario tres. Poesía 1995-2002, Madrid: Col Visor Poesía, 2003, p. 294: "Lenguas muertas" in La vida ese paréntesis: Papel mojado (1998).

**[IMAGO: Catilina ab Cicerone ad senatum delatus (1880) Auctore Cesare Maccari (1840-1919) Regia Domus Madama, hodie sedes Rei Publicae Italicae Senatus. Romae]
April 29, 2008
MORTVAE LINGVAE
» ‎ SAL: Scriptorium Academicum Latinum

Vixdum heri Falcultatis Coetu dimisso -non adfuerunt Rector Sales et Vicerrector R.-Sinister neque tandem clarum et nitidum et manifestum nonnullum dictum est... totum incertum pergit-, cito in mente mihi uenit illud Marii Benedetti carmen "Mortuae Linguae" inscriptum, cui non opus est commentariis... nec commis nec punctis:
LENGUAS MUERTAS

Las trajinadas lenguas muertas
no son tan sólo griego antiguo
latín y sánscrito y sumerio

son asimismo lenguas muertas
o casi muertas / pero nuevas/
el fingimiento el ditirambo
la demagogia el subterfugio
el fanatismo los agüeros

las viejas lenguas eran vivas
cuando vibraban en la gente
y eran el habla del esclavo
del campesino y del apóstol
del artesano y de la puta

las viejas lenguas se murieron
de aburrimiento y de pudor
al recalar en falsos mitos
y amontonarse en los sermones

y sin embargo si les damos
otra vigencia / otro destino
otro sabor / las lenguas muertas
pueden cambiar de signo y pueden
resucitar al tercer día

Cf. M. Benedetti, Inventario tres. Poesía 1995-2002, Madrid: Col Visor Poesía, 2003, p. 294: "Lenguas muertas" in La vida ese paréntesis: Papel mojado (1998).
**[IMAGO: A. KIRCHER, Turris Babel sive archontologia, qua primo priscorum post diluvium hominum vita, mores rerumque gestarum magnitudo, secundo turris fabrica civitatumque extructio, Amstelodami, 1679]
April 24, 2008
ANTE RECTORIS DIDACI SALES SEDEM ALVMNI CONTRA "BOLONIAM" CLAMANT
» ‎ SAL: Scriptorium Academicum Latinum

Heri alumni et discipuli fere ducenti (200) ante Rectoris sedem Gaditanae Studiorum Vniuersitatis (UCA) uno in loco conuenerunt. Illi enim poscebant publicam disceptationem et flagitabant ut mora statim interposita esset constructioni "Elatae Educationis Europae Spatii" (EEES), uulgo "proceso de Bolonia".

Alumni certe putant hanc educatiuam mutationem «publicae institutionis mercatorium siue chrematisticum motum» allaturam esse, quoniam negotia academicis inuestigationibus inceptisque aderunt.
Ad plura legendum de EEES preme hic siue hic.

Alumni ante Rectoris sedem conuenti (Lavozdigital: Antonius Vázquez)
Die Lunae XXVIII Aprilis, in aedibus nostrae Facultatis Philosophicae et Litterariae (hora 12.30) professores commissi ad proponendum Titulos siue Academica Curricula conuocati sumus una cum sodalibus Facultatis Coetus (uulgo "Junta de Facultad") ad disceptandum de Studiorum Academicorum Rationis grauissimo statu.
Rectorne Didacus Sales, ut noster Decanus Enmanuelis Arcilla eum poposcit, aderit? Aderitne Vicerrector Iosephus Maria R.-Sinister? Num explanabunt illi siue Decanus quid nostrae Facultatis futurum erit? Num die Lunae tandem nonnullum clarum et nitidum et manifestum audiemus?
Quorsum Studia Philologica et Humanistica Gaditana post hanc educatiuam laboralemque metamorphosim euadent?
April 23, 2008
De domini Ludouici Charlo libro "Litterarum Laeuini Torrentii consuetudo cum Aria Montano" (Matriti-Alcagnici 2007)
» ‎ SAL: Scriptorium Academicum Latinum

Hodie, Internatioli Libri Die tibi, beneuole lector, commendare nec transire silentio uolo quoddam eruditum opus, cuius auctor dominus Ludouicus Charlo est, Gaditanae Studiorum Vniuersitatis Perillustris Cathedrarius, patientissimus sodalis et melior professor et optimus uir.

Liber XXIX epistulas complectitur ab Laeuino Torrentio (1525-1595), secundo Antuerpiano episcopo, scriptas ad insignem Benedictum Ariam Montanum ab anno 1584 usque ad 1595.
In Laeuini Torrentii tumulo legere haec potest (pag. XXXV):

"Laeuinus Torrentius, patria Gandauen. literis et legationibus domi forisque spectatus, ex Archidiacono et Leodiensis Principis Vicario Generali II Antverpiensium Episcopus, III Mechlin. Archieps. designatus, Collegii Societatis IESV apud Lovanienses fundator, ad rerum Status Belgii Concilium ascitus, dum praecipitatem rempub., fractus uiribus animo infracto, consillis sustento Bruxellae decessi."

In XXIX epistulis igitur Laeuinus plurimos nuntios et commentarios saeculi XVI de Septentrionalis Europae rebus praebet: religiosa, politica, oeconomica, militaria et socialia. Etiam amicitiae et culturae consuetudines inter Humanismi insignes fautores inuenire possumus. Epistulae in lucem editae in lingua latina et hispanice eleganter translatae sunt ab Ludouico Charlo, una cum amplissimo et extento liminari studio comitatae.

Gratulor tibi, domine Ludouice, de hoc erudito et fecundo opere, quod ut amatus foetus quidam in quasi sterilitate horum hodiernorum temporum extitit.

Sed, ut ad maximam rem ueniamus, primae epistolae, omnis salium generis refertae, initium tibi, candide lector, libens do:
"L(aeuinus) Torrentius Benedicto Ariae Montano S(alutem dicit).

Quoties recordor ueteris nostrae consuetudinis, mi Aria Montane, recordor autem saepissime, uarie admodum afficior. Nam et eo me nunc carere molestum est ex cuius olim praesentia utilitatem ac uoluptatem cepi maximam; et rursus cum quae post discessum tuum inciderint tempora mecum reputo tuo et meo pariter nomine gaudeo, tuo quod abes nec quae patimur mala uel auditu grauia sentis ac uides, meo quod te amicum paratum habeo quo incolumi his ipsis in malis me consolari possim: portum enim uideo quo enatem plura illic benignitate tua ablaturus quam naufragus hic perdiderim: quod sane alacriorem me facit, et ut aduersa tolerem fortiorem.
Sed uarie quod dixi me affici solere, id sic esse nunquam magis expertus sum, quam nuper cum ab Ernesto, Principe nostro, Coloniam euocatus accessi. Nam aliquot ibi dierum moram faciens, inter alios amicos complures religionis causa profugos repperi nonnullos etiam propinquos atque affines meos, in primis Franciscum Crucium, illum honestissimum uirum, cum uxore matrona sanctissima et liberis tribus, quos inter Leonora deliciae quondam tuae ob praeclaram indolem, quam in puella ab ipsis ferme cunabulis elucere conspexisti, summa spe futurae eius prudentiae ac probitatis, qua adulta nunc aetate confirmata, matrem, cuius uirtutes admirari soles, sic referre incipit ut in filia renatam esse diceres. Ad hanc igitur talem domum diuerti, in eaque mansi hospes gratissimus diebus octo. Confluebant autem et externi Ximenius, Stenbergius, alii tibi quoque noti, sed qui amore uincit omnes ipse Aloysius Peresius interdum etiam conuiua. Tu nunc mihi cogita qui sermones toto illo tempore de te fuerint, ut non solum in linguis animisque nostris, uerum etiam in oculis haerere uidereris, tam praeclaram nempe tui apud nos memoriam reliquisti, quare nec lacrymas tenebamus.
Illud uero uel praecipue me permouit, quod affirmabat Peresius nullas sibi abs te literas uenire quibus nostrae amicitiae non meminisses; idem ante significauerat Plantinus. At uerebar ego ne, non peculiari aliqua (nihil enim mihi sum conscius) sed communi totius Belgicae nationis culpa, qua Deum pariter ac Regem offendimus, ita alienato esses animo ut amicorum quoque et familiarium tuorum curam omnem atque amorem abiiceres. Neque iniuria quidem: quid enim his nostris motibus impudentius, quid sceleratius atque ab antiquis nostris moribus alienius fingi queat? Vnde nec immerito qui tam bene audiuimus apud externas omnes nationes, nunc exosi maxime ac detestabiles sumus. At tu tanto laudabilior quod succensere omnibus cum possis, cum his quos nouisti amicitiam seruas, neque omnes uno loco habes, ut belli tempore cum hostibus fieri consueuit, sed tanquam iudex causam cognoscis, ac multum interesse censes qui quam personam sustineant, quamquam eodem cuncti de crimine deferantur. [...]
Vale et secessu tuo fruere. An(no) MDLXXXIIII Idibus Iulii Leodio."
***
P.S.: Gratias quam plurimas Irenae Ramos ago ob mihi mittendum Ludouici Charlo editionis textum latinum.
April 15, 2008
SAL COMENIANVS: Sapere Agere Loqui
» ‎ SAL: Scriptorium Academicum Latinum

"SAL uitae: sapere, agere, loqui"

"Ruditatis antidotum eruditio est, qua in scholis ingenia imbui debent: sed ita, ut eruditio vera, ut plena, ut lucida, ut solida sit. Vera erit, si non nisi utilia vitae docentur et discuntur, ne postmodum queritandi occasio sit: necessaria ignoramus, quia necessaria non didicimus. Plena: si expoliatur mens ad sapientiam, lingua ad eloquentiam, manus ad actiones vitae solerter obeundas: hoc erit SAL illud vitae, sapere, agere, loqui. Lucida erit, ac per id firma et solida, si, qui quicquid docetur et discitur, non obscurum sit aut confusum, sed distinctum, articulatum, tanquam digiti manuum. Huius rei fundamentum est, ut sensualia recte praesententur sensibus, ne capi non possint.

Dico et alta voce repeto, postremum hoc reliquorum omnium esse fundamentum: quia nec agere nec loqui sapienter possumus, nisi prius omnia, quae agenda sunt et de quibus loquendum est, recte intelligamus. In intellectu autem nihil est, nisi prius fuerit in sensu. Sensus ergo circa rerum differentias recte percipiendas gnaviter exercere, erit toti sapientiae, totique sapienti eloquentiae, omnibusque prudentibus vitae actionibus fundamenta ponere. Quod quia vulgo in scholis negligitur, discipulisque discenda obiiciuntur, nec intellecta, nec sensibus recte praesentata, fit, ut docendi et discendi labor moleste procedat, exiguumque ferat fructum."

[Comenii Orbis sensualium pictus, Praefatio ad lectotem]

***

Premite etiam hic, hic atque hic hoc ad uidendum alios nexus de Comenio et de Latine SAL
April 10, 2008
"De Comenii Novissima linguarum methodo" in Gaditana Studiorum Vniuersitate illustrata ab Andrea Fritsch
» ‎ SAL: Scriptorium Academicum Latinum

Andreas Fritsch, apud Liberam Vniuersitatem Berolinensem idemque Germanicae Societatis Comenianae Praeses, Gadibus orationem habebit inscriptam:
"De Ioannis Amos Comenii Novissima linguarum methodo:
quid Comenii Opera Didactica Omnia
nostra aetate ad studia Latina refovenda conferre possint"

Oratio habebitur die Lunae XIV Aprilis in aedibus nostrae Facultatis Philosophicae et Litterariae meridie (hora 12.00). Iosephus Maria Maestre professorem Andream Fritsch inducet.

“Errores vulgatae Methodi tres :
I. Quod Linguas doceat abstracte, sine praevia Rerum cognitione.
II. Quod incipiat a formali, h.e. a Grammatica.
III. Quod scandere fastigia sine praestructis scalis cogat. Id est, Latinitatis studium ordiri a Cicerone, et Virgilio. Cujus rei absurditas ostenditur.”
Novissima Linguarum Methodus,VII, 8-15

Lege plura de Comenio et de Nouissima linguarum methodo in blog(i)o "DOCEO ET DISCO", auctore Ludouico Inclán García-Robés. Is enim scripsit suam dissertationem ad doctoratus gradum obtinendum paratam de Comenio inscriptam: Studia Comeniana. La aportación lingüística y pedagógica de Juan Amós Comenio [Microforma] / Luis Inclán García-Robés ; director: Josep Closa i Farrés, Barcelona : Publicacions Universitat de Barcelona, 1990.

Legere etiam potes opera Caesaris Vasoli L'enciclopedismo dei Seicento (Napoles 1978) et “Comenio e la tradizione enciclopedica del suo tempo” [oratio habita in conuentu «Eredità di Comenio. Bilancio di un Centenario» (Roma, 14-16 aprile 1993), et in lucem edita in «Nouvelles de la République des Lettres, 1996, 1»].

Vide etiam meam existimationem (Calamus Renascens 7, 2006) ad Caesaris Vasoli opusculum.
April 09, 2008
"SALIS AVARVS" (HOR. carm. 2, 18, 25): MAGISTRI ERROR, DISCIPVLI SOLATIVM
» ‎ SAL: Scriptorium Academicum Latinum

Magistri error, discipulo solacium

Abhinc tres dies cuiusdam Thersitae Caesaraugustani commentarium legi inscriptum “De mendis corrigendis”, hoc est, de alumnorum siue discipulorum erroribus quos professores siue magistri emendare debent.

Ei enim plane assentior ut hic labor difficillimus sit, quia, ut dicitur, "nulla est disciplina quae non peccando discatur". Sed, cum peccata erroresque tolli debeant ad progrediendum, maximi momenti est apponere in mensa illum “pythagoricum salem”, de quo iam locuta sum, -id est, aponenda est nota aequitatis et modestiae necessaria ad seruandum et tuendum quidquid occupauerit, “quoniam in cibatu hominis admittitur sal nec nimius nec minimus; utrumque sane respuitur et quod insulsum est et quod salsissimum”.

Thersitae commentarius desinit his uerbis:

«Non parum prodest spiritus concordiae atque amicitiae inter discentes docentemque. Etiam multum processit magister cui discipuli menda corrigere ausi sunt: lapides si in omnes mittuntur, mitiores videntur lapides. Ceterum per laetitiam potius quam tristitia discitur, et satis deoneratus est discipulus qui magistrum etiam erravisse repperit.

Damnum multorum, solamen stultorum, est adagium hispanum. Mihi quidem stulto, solamini fuit legere in operibus Ludovici a Leon mendum grave in versione carminis II 18:

quid, quod usque proximos
revellis agri terminos et ultra
limites clientium
salis avarus?
Quod frater Ludovicus ita interpretabatur:
'tomando vas a todos
tus vasallos la tierra
que han comprado,
y por todos los modos
que puedes, en sus tierras has entrado
y de sal avariento
sólo a robar lo ajeno estás contento'.

'Salis' a saliendo prave miscuit cum 'salis' genetivo (quo salsa fit aqua). At si magister erravit, quo pacto tirones liberi simus? ».

Bernardinus Gomesius Miedes, archidiaconus Saguntinus et canonicus Valentinus, ad illustrandum prouerbium «aquae magis quam salis parcus», in suis Commentariorum de sale libris (Valentiae 1572) scripsit haec (sal. V 77, 6-7):

“A quo prouerbio non longe discrepat Horatianum illud:

Et ultra limites clientum, SALIS AVARVS.

In eos iactum qui in clientes et familiares suos, quibus tam ob clientelam quam ob impensa domi seruitia largiter ac sine limite praebendus est cibus, nimium restricti sunt tantumque abest ut in reliquo splendeant, ut uel sali modum imponant et quod extremum est atque omnium sordidissimum, sale tenus cibos deducant. »

Ego etiam Gomesium Miedem in errore captum fuisse censui (sic scriptum est in mea editione Commentariorum de sale), sed postquam Thersitae commentarium perlegi, mihi dixi: “Quomodo duo homines tam docti, sapientes et eruditissimi quam episcopus Gomesius Miedes et maxime frater Ludouicus de León in eodem errore incidere possunt ! Et in eodem saeculo !

Nescio quam Horatianam editionem frater Ludouicus et episcopus Gomesius Miedes ante oculos habuerint. Sed hic habes, candide salseque Thersite, Commentariorum de sale paginam (Valentiae 1579) in qua uidere et legere potes illud Horatianum "SALIS AVARVS":

Comma, addita siue omissa, quomodo textorum sensum mutare potest !!

Menendesius Pelaius ("Traductores castellanos de Horacio", Revista Europea nº 168, 1877) lapsum (Hispanice «inadvertencia notable») esse putauit id quod fortasse unice truibuendum sit illis commis quae largiter Renascentis Aureae Aetatis textos implent et doctissimum uirum fefellerunt.
Sed, ut uidemus, ille magister Augustinus haud unicus et solus fuit qui errauit:
"Magistrorum error, discipulis solacium".
Calamitatum habere socios miseris est solacio. [Publilio Siro]
Solacium grande est cum universo una rapi. [PSa].
Magna consolatio est patientis, si secum habeat condolentem. [S. Ambrosio]
Solamen miseris socios habuisse malorum. [Espinosa, Ethica 4.57].
Commune naufragium, omnibus solacium. [Rezende 815]
Consolatio miserorum est habere socios. Gaudium est miseris socios habere poenarum.
Solacium est miseris socios habere malorum; sed non minus ardebunt, qui cum multis ardent.
Solamen miseris socios habuisse doloris.
February 26, 2008
DE "COGNOSCENDO" VEL LINGVAE LATINAE SEXV
» ‎ SAL: Scriptorium Academicum Latinum

Poggii iocosus sal: DE HOMINE QVI DIABOLVM IN IMAGINE MVLIERIS COGNOVIT:
"Vir doctissimus Cincius Romanus mihi saepius retulit rem haud contemnendam, quam uicinus suus, minime insulsus homo, sibi accidisse narrabat. Ea est huius modi.
Surrexerat is aliquando ad lunae splendorem, existimans circa diluculum esse, cum nox esset intempesta, ut proficisceretur ad uineam suam, prout est mos Romanis uineas diligenter colere. Egressus porta Ostiensi (exitum enim a custodibus, ut ea aperiretur rogarat), mulierem conspexit se praecedentem. Existimans uero aliquam esse quae deuotionis gratia S. Paulum uisitaret, cum exarsisset in libidine, gradum properauit, ut eam consequeretur, et, quoniam sola esset, id facilius se assequi putabat. Cum ad eam appropinquasset, ad semitam e recta uia diuertit. Hic homo celerius ambulauit, ueritus ne mulieris occasionem oblatam amitteret. Progressus paululum in diuerticulum mulierem comprehendit tacentem, ad terram strauit, cognouitque. Quo facto, illa subito euanuit, relicto foetore sulphureo. Homo in terra herbida se esse sentiens, paulum absterritus surrexit, domumque rediit.
Daemonis eam illusionem fuisse omnes arbitrabantur".
Poggii Facetia 106

Hic Poggii iocosus sal nihil aliud ostendit, in mea opinione, nisi istum uicinum, maxime insulsum uirum, mulieri ac suae malitiae id unice tribuere, quod alioqui tribuendum sit illi Plautino dicto "Homo homini lupus".

Facetia a me dicata cuidam mulieri, maxime insulsae, ut cum Poggio suisque rideat aut nobiscum fleat, sed postquam nostram linguam latinam cognouerit.

Homo homini lupus
PLAVT. Asinaria 2, 4 , 495:
lupus est homo homini, non homo, quom qualis sit non nouit.
February 18, 2008
DVPLEX DIES NATALIS: De prouerbio "Ex Africa semper aliquid noui"
» ‎ SAL: Scriptorium Academicum Latinum

Annus exacte primus agitur, beneuole lector, ex quo in Gaditana Leonis Insula Scriptorium Academicum Latinum, SAL inscriptum, aperui et edidi.
Annus etiam exacte primus et quadragesimus agitur, ex quo in Africana Monrouiae prouincia nata sum.
Hodie in memoriam mihi uenit illud Plinianum: 'Semper aliquid noui Africa adferre'.
Hodie pulcher et optimus dies est ut aliud noui adferre incipiam sereno animo uultuque hilaro aduersis fluctibus et uentis occurrentibus!

*Tessellae "Magerius" [Vide infra]
PLIN. nat. 8, 41-42: Mirum pardos, pantheras, leones et similia condito in corporis vaginas unguium mucrone, ne refringantur hebetenturve, ingredi aversisque falculis currere nec nisi in adpetendo protendere. Leoni praecipua generositas tunc, cum colla armosque vestiunt iubae; id enim aetate contingit e leone conceptis. quos vero pardi generavere, semper insigni hoc carent; simili modo feminae; magna his libido coitus et ob hoc maribus ira. Africa haec maxime spectat, inopia aquarum ad paucos amnes congregantibus se feris. ideo multiformes ibi animalium partus, varie feminis cuiusque generis mares aut vi aut voluptate miscente: unde etiam vulgare Graeciae dictum semper aliquid novi Africam adferre.

Bibliographia selecta
A. V. VAN STEKELENBURG, "Ex Africa semper aliquid noui: A Proverb's Pedigree", Akroterion 33 (1988), pp. 114-120.
I. RONCA, "Semper aliquid noui Africa adferre: Philological Afterthoughts on the Plinian Reception of a pre-Aristotelian Saying", Akroterion 37 (1992), pp. 146-158. I. RONCA, "Ex Africa semper aliquid noui: The Ever Surprising Vicissitudes of a Pre-Aristotelian Proverb", Latomus 53,3 (1994) pp. 570-593.
É. WOLFF, "Érasme et l'Afrique: coment penser l'alterité", Scholia 8 (1999), pp. 96-103.

*[Imago: The mosaic dates from the middle of the third century AD and presumably graced the villa of Magerius, himself, at Smirat, Tunisia. It likely commemorates a venatio at nearby Sousse and is in the museum there].
February 06, 2008
NVGAE: De Socratico sale "Hoc unum scio, me nihil scire"
» ‎ SAL: Scriptorium Academicum Latinum

NVGAE

Facetia a QUINO, praeclaro Argentino iocorum delineatore.
In Latinum redit Ansgarius Legionensis.
February 04, 2008
De linguarum et mentium libertate erepta, iuxta Ludouicum Aegidium
» ‎ SAL: Scriptorium Academicum Latinum

Libros per aedilis cremandos censuere patres: set manserunt, occultati et editi. quo magis socordiam eorum inridere libet qui praesenti potentia credunt extingui posse etiam sequentis aevi memoriam. nam contra punitis ingeniis gliscit auctoritas, neque aliud externi reges aut qui eadem saevitia usi sunt nisi dedecus sibi atque illis gloriam peperere. [Tacitus, Ann. IV 35]

Abhinc sex dies emi tertiam editionem libri Censura en el mundo antiguo (Madrid 2007) ab Domino Ludouico Aegidio scripto anno 1960.

Opus magnum et eruditum et mirandum et quod esset legendum omnibus iis qui cogitent qui summae ueritatis domini sint et subinde credantur tamquam imperatores ad extinguendum opiniones sibi contrarias.

Praefationis et epilogi excerpta selecta a me:

"Antes del parto, en el parto y después del parto de este libro, era, fui y soy un liberal en el sentido clásico del término, es decir, una persona convencida de que todos los hombres tienen derecho a exponer su pensamiento y profesar libremente sus creencias, sin que en esa libertad quepa establecer parcelación alguna." (p. 17)
"Los rollos de papiro o los folios de pergamino son material mucho más frágil que los corazones o las mentes de los hombres para la transmisión de la Verdad [...]. Tan sólo cuando se siembran logoi vivos en las almas de los hombres, fecundos y capaces de reproducir indefinidamente la semilla del saber, como afirmaron Platón y san Pablo, se tienen las garantías suficientes de una transmisión indefinida". (p. 406)
"El mal cultural de las épocas de opresión por las que atravesó el mundo antiguo no acabó en las medidas positivas para acabar con esto o con lo otro, o en los enérgicos esfuerzos para imponer un prudente silencio a los teorizantes indiscretos, sino en la inertiae dulcedo, tan certera como tristemente señalada por Tácito; en el enfermizo languidecer de todo pensamiento noble y erecto, en la pasividad intelectual a que obligaba el medio ambiente hostil, en un principio aborrecida y finalmente amada como una droga enervante. Con ella fue pereciendo en embrión todo talento creador, al que es más fácil ahogar, como también dijera Tácito, que dar nuevamente vida." (p. 407)

TAC. Agricola 3, 1: ...et ut corpora nostra lente augescunt, cito extinguuntur, sic ingenia studiaque oppresseris facilius quam revocaveris: subit quippe etiam ipsius inertiae dulcedo, et invisa primo desidia postremo amatur.
Diuersas libri recensiones Hispanice legite HIC et HIC .
February 01, 2008
Quare oporteat litterarum Latinarum cultores Latine loquantur
» ‎ SAL: Scriptorium Academicum Latinum

Quare oportet cultores Francogallicarum uel Germanicarum litterarum linguis suis loqui ualeant? Obtestetur aliquis nil cuiquam prodesse lingua loqui mortua, sed hoc false, nam nullus sermo aut uiuus aut mortuus: omnia ex usu pendent! Itaque cum plus in dies studia Latina in uniuersitatibus nostris neglegi uiderimus ceterasque studentibus opibusque augeri disciplinas, oportere censuimus et nos ipsas docendi methodos adhibeamus, quarum usus in studiis ceterarum linguarum hodie vigeat [SALVI].

Ceteram opinionem et Hispanicam translationem HIC lege.

Preme etiam hic
January 30, 2008
De pace et sale et meo solo natali
» ‎ SAL: Scriptorium Academicum Latinum

Gandhi: De salis itinere
January 29, 2008
Dominus Iohannes Aegidius, Doctor Honoris Causa
» ‎ SAL: Scriptorium Academicum Latinum

Heri Dominus Iohannes Aegidius, Studiorum Uniuersitatis perillustris Cathedrarius professor, magister plurimorum professorum, quorum in numero ego ipsa habita sum, Doctor Honoris Causa factus est ab Complutensi Universitate.
Doctus homo et sapiens qualem uix repperit unum
millibus e multis hominum consultus Apollo
Gratulor tibi, domine Iohannes, de hoc meritissimo honore.
Nonnullas annotationes de uita et studiis et academicis operibus suis legere potes HIC
January 27, 2008
Antonii an Iacobi? Cuius in manibus nostra SEEC erit?
» ‎ SAL: Scriptorium Academicum Latinum

Legite electoralia scripta
Domini Antonii Lopez Eire
et Domini Iacobi Siles Ruiz

Si etiam appendices et diuersas opiniones legere uultis, intrate HIC aut HIC...

De latina lingua et Classica Philologia futura Dominus Michael von Albrecht dixit:
"Sobre el futuro, yo soy optimista por naturaleza, el pesimismo no ayuda. Estoy convencido de que el latín tiene la capacidad de sobrevivir, sobre todo si es capaz de renovarse. Además hay que apartar del latín la imagen de reaccionario, de que sólo está orientado al pasado. Por el contrario el latín es realista, y está basado en el principio de conocernos a nosotros mismos y de crear nuestra propia identidad. El progreso consiste en eso y los romanos nos dieron el ejemplo de cómo hacerlo: aprendiendo de los enemigos se transformaron de agricultores en navegantes y de paganos en cristianos [Iris 18 SEEC]"

Nescio quis nostrae SEEC solio sceptroque potiturus sit. Si fieri posset, ego Domino Michaeli meum suffragium ferrem. Sed hoc fieri non potest...
Qui candidam togam induunt Dominus Antonius et Dominus Iacobus sunt. Spero fore saltem ut quicumque nostrae SEEC praeses futurus sit -una cum suis gregibus- "sine ira et studio" publicis omnium sociorum uoluntatibus uotisque animos auresque adhibeat et..., iuxta Pythagorae symbolum, ne praetereat omnibus "salem apponere".

Dixit Alexandra, studiorum uniuersitatis profestrix, quae classicas linguas docere et discere pergere uult et cui NVGAE ualde placent (legite has catullianas et eas ipsas audite hic):

Cui dono lepidum nouum libellum
arida modo pumice expolitum?
Corneli, tibi: namque tu solebas
meas esse aliquid putare nugas
iam tum, cum ausus es unus Italorum
omne aeuum tribus explicare cartis
doctis, Iuppiter, et laboriosis.
quare habe tibi quidquid hoc libelli
qualecumque; quod, o patrona uirgo,
plus uno maneat perenne saeclo.

Vtinam meae insulsae lucubrationes ita essent, ut hae NVGAE Catullianae!
January 22, 2008
"Cicero Catilinam ad senatum defert" : audite
» ‎ SAL: Scriptorium Academicum Latinum

"Cicero Catilinam ad senatum defert": Auctore Cesare Maccari (1840-1919)
[Regia Domus Madama, hodie sedes Rei Publicae Italicae Senatus. Romae]

Ciceronis primam in Catilinam orationem audite HIC atque HIC
Catulli Carmen VIII in quinque modis audite
» ‎ SAL: Scriptorium Academicum Latinum

Catulli Carmen VIII in quinque modis audite:
[trimetrus iambicus scazonte (coliambus)]

1. Catulli Carmen VIII audite hic ["ARLT Audio"]

Miser Catulle, dēsinās ineptīre,
et quod vidēs perīsse perditum dūcās.
Fulsēre quondam candidī tibī sōlēs,
cum ventitābās quō puella ducēbat
amāta nōbīs quantum amābitur nūlla
Ibi illā multa cum iocosa fiebant,
quae tū volebas nec puella nolebat,
fulsēre vērē candidī tibī sōlēs.
Nunc iam illa nōn vult: tu quoque impotēns nōlī,
nec quae fugit sectare, nec miser vīve,
sed obstinātā mente perfer, obdūrā.
Valē puella. Iam Catullus obdūrat,
nec tē requīret nec rogābit invītam.
At tū dolebis, cum rogāberis nūlla.
Scelesta, vae tē! quae tibī manet vīta?
Quis nunc tē adībit? Cui vidēberis bella?
Quem nunc amābis? Cuius esse dīcēris?
Quem bāsiābis? Cui labella mordēbis?
At tū, Catulle, dēstinātus obdūrā.

2. Catulli Carmen VIII audite hic in "LATINVM: The Online Latin Course"

3. Catulli Carmen VIII cum musica audite hic [Classics Technology Center]

4. Alius audibilis nexus hic -> [Seminar für Klassische Philologie der Universität Basel]

5. Catulli Carmen VIII Latine recitatum ab Ruben Shito audite et uidete:

SELECTA BIBLIOGRAPHIA
Arcaz Pozo, JL (1990) "Un comentario a Catulo 8, 15-18", Cuadernos de filología clásica 24, 157-162.
Schmiel, R (1990). "The Structure of Catullus 8: A History of Interpretation". Classical Journal 86: 158–166.
Connor, PJ (1974). "Catullus 8: The Lover's Conflict". Antichthon 8: 93–96.
Dyson, M (1973). "Catullus 8 and 76". Classical Quarterly 23: 127–143.
Skinner, MB (1971). "Catullus 8: The Comic Amator as Eiron". Classical Journal 66: 298–305.
Akbar Khan, H (1968). "Style and Meaning in Catullus' Eighth Poem". Latomus 27: 556–574.
Moritz, LA (1966). "Miser Catulle: A Postscript". Greece and Rome 13: 156–157.
Rowland, RL (1966). "Miser Catulle: An Interpretation of the Eighth Poem of Catullus". Greece and Rome 13.
Swanson, RA (1963). "The Humor of Catullus 8". Classical Journal 58: 193–196.
Wiseman, T.P., Catullus and his world: a reappraisal, CUP, Cambridge, 1987.
January 19, 2008
"De lingua latina bene enuntianda" Scripsit Robertus Willians
» ‎ SAL: Scriptorium Academicum Latinum

DE LINGVA LATINA BENE ENVNTIANDA
Scripsit Robertus WILLIAMS (Retiarius 2001)
Per paginas electronicas horum commentariorum aliosque locos Latinos et Interretiales atque per societates, greges, conuentus, multos doctos—immo uero—doctissimos cognouimus qui Latine non solum prorsus sciunt, sed qui etiam uolubiliter loquuntur. Ex his autem quotus quisque linguam accurate enuntiat? Vbi in conuentibus aut gregibus congredimur, quot homines haud intellegere possumus quod et elementa linguae recte sonandae negligunt? Etsi uitia popularium nostrorum nos saepe fugiunt, exterorum ita sentimus ut nonnumquam uideantur non Latine, sed sua propria lingua loqui. Cum omnes qui Latine sciunt, et praecipue qui Latine loquuntur, intellegentes et eruditissimi sint, cur tot homines linguam quam ita diligunt tam male enuntiant? Multae, mea sententia, sunt causae, sed maxima et grauissima est neglegentia ipsorum loquentium. Discipuli consuetudines malas acquirimus quas professores et magistri—qui ipsi saepe eadem uitia aut similia committunt—perraro corrigunt, aut quod eas non animaduertunt aut quod nullius momenti aestimant; paucorum enim refert utrum lingua recte sonetur necne, quoniam Latina scilicet lingua sit mortua, nec cuiquam sermo patrius. Eum qui quamlibet linguam nostrae aetatis discit, praecepta pronuntiatus non solum prorsus perdiscere oportet, sed et eis accuratissime uti, his enim omissis ab indigenis haud intellegetur nec ludibrium eorum—etsi tacitorum—euitare poterit. Hi ipsi autem exempla prodent ad quae discipulus pronuntiatum suum conformare potest. Nemo Romanus est qui uitia nostra inrideat neque exemplum edat. Et plerique, cum linguam Latinam discere incipiant, tantum legere aut fortasse legere et scribere discunt, atque ideo pauci professores (etiamsi ipsi praecepta sonandi sciunt) curant ut discipuli Latine bene enuntient. Qua de causa, postea, cum Latine loqui incipiamus, praeceptorum, quae aut numquam didicimus aut semper negleximus, haud meminisse possumus et Latinum paene eodem modo ac sermonem patrium nostrum enuntiamus: mensuram et naturam uocalium ignoramus, accentum negligenter ponimus, consonantes duplices quasi consonantem simplicem exprimimus.
Sunt fortasse qui dicent causam praecipuam horum omnium uitiorum esse rationes sonandi uarias quae nostris temporibus adhibentur, sed haec, mea sententia, impedimenta minora sunt; sunt enim non amplius tres quae adhiberi solent, nec tantum inter se discrepunt ut qui una utitur aliis utentes intellegere non possit. Prima est ratio scholastica siue translaticia quae in Britannia et America diu adhibita est, et quae nunc, quod sciam, in Europa plerumque adhibetur. Altera est ratio ecclesiastica siue Vaticana quae nempe in urbe Vaticana et apud sacerdotes atque ab aliquot Italis adhibetur. Tertius, et is perrarus, est pronuntiatus restitutus siue restauratus. Cum ratio translaticia a pronuntiatu restituto parum differat, qui aut hoc aut illa utantur alius alium haud difficile intelligunt. Difficilius est eis qui his rationibus utantur ratione Vaticana loquentes intellegere, sed si diligentius auscultant etiam eos nullo negotio intellegere possunt. Licet has rationes pro dialectis linguae Latinae habere.
Paene omnes linguae et modernae et antiquae paulatim in uarias dialectos dissoluuntur. Agrestes aliter atque urbani loquuntur; qui in prouinciis habitant aliter ac capitis ciues; et ipsi prouinciales inter se differunt. Sed nisi hae dialecti inter se magnopere differunt—id quod interdum uere accidit—mutuo intellegi possunt. Eodem modo hae rationes, dummodo earum praeceptis accurate utamur, ab omnibus facile intellegi possunt.
Impedimentum non est praecepta ipsa, sed paene uniuersa neglegentia omnium praeceptorum.
Paene omnes qui Latine loquimur—nihil enim refert ubi nati simus aut qua ratione utamur—duo praecepta maximi momenti Latine loquendi neglegimus. Primo quantitates uocalium proprias non obseruamus. Nescio quotiens in conuentibus audiuerim loquentes—et eos doctissimos—uocales breues praue producere ut dicant “nûm”, “ût”, “machîna”, “aquîla”, “dûx”, “îta”, “iûuenis”, aut similia, et quotus quisque litteram “a” casus ablatiui primae declensionis recte producit? Quamquam difficillimum scilicet est quantitates omnium uocalium omnium uocabulorum scire, saepe tamen et uerborum cottidianorum, sicut eorum quae supra notaui, aut neglegimus aut ignoramus. Id facimus, mea sententia, non quod nescimus harum uocalium quantitates, sed quod non animaduertimus nos eas praue producere aut corripere. Cum linguam peregrinam primum discimus, etiamsi praecepta legimus et fortasse scimus, ea in animo non continuo tenemus; qua de causa uerba incognita saepe uitiose enuntiamus. Si linguam nostrae aetatis discimus, magistri errores nostros statim corrigent; sed pro dolor, ut supra dixi, cum plerique professorum magistrorumque linguarum classicarum, qui Latinam linguam mortuam ducunt, talia uitia haud curent, sinimur eos errores iterum et iterum repetere: quo fit ut tandem putemus nos illas uocales recte pronuntiare.
Deinde eadem ex causa (id est, quod a principio errores nostros non corrigebantur) aut quod quantitates uocalium proprias neglegimus, accentus aliena in syllaba saepe ponimus; quare “tamén”, “eránt”, “itáque” (significatione “igitur”, non “et ita”), “machína”, “aquíla”, “amphóra”, aut similia nonnumquam audiui. Immo et saepe ignoramus illa uerba ad quae accentu ultima in syllaba accepto praecepta usitata non spectant, sicut “perît” (e uerbo “periit”), “illîc”, “isthîc”, “huíc”, et similia.
Praeter ea uitia grauissima plerique, nisi Italice aut alia lingua in qua clare exprimuntur consonantes duplices loquimur, pro duabus consonantibus unam solam enuntiamus. Et qui Anglice Germaniceue loquuntur solent litteras c, p, aut t, cum hae primae uerbi litterae sint, et nonnumquam, cum uerbum finiant, aspirare, ut eas uelut sonos Latinos ch, ph, aut th inscii exprimant; qua de causa pro “portant” “phortanth” dicunt; pro “carus”, “charus”, pro “timeo”, “thimeo”, et similia. Germani et Russi et alii qui linguis loquuntur, in quibus consonans uerbi ultima semper sine uoce exprimitur, idem Latine loquentes faciunt: id est, pro “sed” uel “ad” uel “ab” saepe “set”, “at”, et “ap” dicunt. Itali saepe litteram e leuem ad fines omnium uerborum adiungunt; Francogalli sua propria et inusitata littera r utuntur. Ad hunc indicem plura facile addere possim; quod autem nolo, qui spero ex his exemplis satis manifestum esse omnes qui Latine loquuntur et uitia communia committere et alia quae solum e suo proprio sermone patrio oriuntur.
Perpauci scilicet quamlibet linguam peregrinam omnino sine uestigiis suae linguae enuntiare possunt, sed nihilominus ad id ipsum, cum linguis uernaculis loquimur, nitimur. Eos esse non nego qui Latine quam recte enuntiare conentur, sed perrari sunt. Plerique, etiamsi putant se praeceptis uti, linguam plus minusue eodem modo ac sermonem suum patrium pronuntiant. Si quidam Anglus linguam Francogallicam, verbi gratia, eodem modo ac Anglicam enuntiet, inrideatur nec ullo modo intellegatur; et scilicet si Francogallus sermonem Anglicum ita laceret, eandem sortem patiatur. Quidnam igitur Latinam ita laniari permittimus? Nos id facere reor primum quod nobis desunt illae normae quas instituerent illi, si essent, qui Latino sermone patrio uterentur ac quas habent ei qui linguis nostrae aetatis loquuntur, deinde quod etsi nunc temporis non pauci sunt qui Latine uere loquuntur, lingua ipsa utique tamquam lingua mortua docetur. Quid igitur faciamus? Primo pronuntiatus nobis diligentissime animaduertendus est ut saltem uocalibus quantitates iustas tribuamus et accentus in syllabas rectas ponamus; deinde exempla siue normae nobis inueniendae sunt quibus ad imitandum uti possimus; denique, si professores aut magistri sumus, nos

Blogs en Χείρων·Chiron » SAL: Scriptorium Academicum Latinum

Feeds

SAL: Scriptorium Academicum Latinum (2 unread)